Park Chan-wook – Người định hình lại điện ảnh Hàn Quốc

Park Chan-wook, “quái kiệt” của điện ảnh Hàn, vừa ra mắt “No Other Choice” và đồng thời cảnh báo về kỷ nguyên AI.

Trong hơn hai thập kỷ, ông đã biến những câu chuyện đầy máu me như Oldboy thành hiện tượng toàn cầu, giành giải Grand Prix Cannes (2004) và mở ra một xu hướng “gai góc, dữ dội nhưng triết lý”. Các tác phẩm của ông luôn phản chiếu những bất ổn xã hội, từ bất công tầng lớp đến khủng hoảng việc làm.

“No Other Choice” – Hình ảnh ẩn dụ về chủ nghĩa tư bản

Bộ phim mới không tái hiện Hàn Quốc năm 2025 một cách thực tế, mà dùng ngành sản xuất giấy – một môi trường tưởng chừng nhàm chán – để vẽ ra bức tranh tàn khốc của cạnh tranh sinh tồn. Nhân vật trung tâm Man‑su (Lee Byung‑hun) đại diện cho tầng lớp trung lưu: công việc ổn định, gia đình hạnh phúc, nhưng một quyết định tái cấu trúc khiến mọi thứ sụp đổ.

Thay vì phản kháng trực tiếp, Man‑su chuyển sang “tiêu diệt” những đồng nghiệp cùng cảnh ngộ, một chi tiết phản ánh logic tàn nhẫn của chủ nghĩa tư bản khi con người không còn lựa chọn khác ngoài việc hủy diệt lẫn nhau để tồn tại.

AI – “bóng ma” bao trùm toàn bộ câu chuyện

Khác với nguyên tác The Ax của Donald E. Westlake, phiên bản điện ảnh của Park mở rộng bối cảnh tới kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo. AI không xuất hiện như một nhân vật, mà là một lực lượng vô hình khiến mọi quyết định kinh tế trở nên “hợp lý” hơn – chẳng hạn như thay thế nhân lực bằng thuật toán để cắt giảm chi phí.

Ông cảnh báo: khi AI trở thành tiêu chuẩn, những nhà sáng tạo không chấp nhận sẽ bị đẩy ra khỏi “bàn chơi”. Điều này đồng nghĩa với việc câu “no other choice” trở thành hiện thực khắc nghiệt cho hàng ngàn người làm trong ngành.

Những lo ngại thực tiễn từ phía ngành

Theo phỏng vấn của The Guardian (9/1/2026), Park lo ngại AI sẽ không chỉ thay đổi công cụ quay phim mà còn làm thay đổi cấu trúc tài chính của các hãng phim. Khi các nhà sản xuất ưu tiên “chi phí thấp” hơn “tầm nhìn nghệ thuật”, AI có thể trở thành “giải pháp hợp lý” – nhưng đổi lại là mất mát hàng ngàn việc làm sáng tạo.

Thực tế, theo báo cáo của Korean Film Council (2023), ngành công nghiệp điện ảnh Hàn Quốc đã giảm 12% số việc làm trong các bộ phận hậu kỳ so với năm 2019, một xu hướng được các chuyên gia cho là hậu quả của tự động hoá.

Park Chan-wook – “quái kiệt” không muốn bị gắn nhãn

Cùng với Bong Joon‑ho, ông đã mở rộng phạm vi sáng tạo sang cả sản phẩm tiếng Anh như The Little Drummer Girl và The Sympathizer. Tuy nhiên, ông vẫn phản đối việc bị bóp méo thành “Asia Extreme”.

“Tôi không biết mình sẽ làm gì trong tương lai, nhưng tôi sẽ không làm dịu đi ngôn ngữ điện ảnh của mình,” ông nói với The Guardian.

Nhờ mối quan hệ gắn bó với Bong Joon‑ho, Park còn tham gia sản xuất Snowpiercer (2013), một dự án chứng minh khả năng hợp tác xuyên biên giới và quan điểm chung về “bi kịch” của chủ nghĩa tư bản.

Nhìn về phía trước

Hai dự án sắp tới của ông – một phim khoa học viễn tưởng và một bộ phim viễn Tây bạo lực – đều nhận tài trợ từ Mỹ. Dù ở bất kỳ ngôn ngữ nào, Park vẫn khẳng định: “Câu chuyện hay luôn là ưu tiên, dù nó diễn ra ở Pháp, châu Phi hay bất kỳ nơi nào khác.”

Trong thời đại thuật toán và AI thống trị, tác phẩm của Park Chan‑wook như một lời nhắc nhở: con người vẫn có những góc tối, những nỗi đau và những lựa chọn – dù “không còn lựa chọn nào khác” – vẫn phải được đặt dưới ánh sáng của sự phản chiếu sâu sắc.

Nhật Hạ