Phát hiện mảnh vỏ Trái Đất Pioneer bị kẹt: Rủi ro động đất mới

Một nghiên cứu mới do tiến sĩ David Shelly và nhóm cộng sự tại Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) công bố trên tạp chí Science đã xác định một mảnh vỡ của mảng kiến tạo, được đặt tên là “Pioneer”, đang mắc kẹt dưới đáy Thái Bình Dương. Phát hiện này mở ra những câu hỏi quan trọng về nguy cơ động đất trong khu vực Mendocino – San Andreas.

Nghiên cứu mới của USGS

Nhóm nghiên cứu sử dụng dữ liệu địa chấn và mô hình 3D để truy tìm các khối đá sâu dưới đại dương. Họ phát hiện Pioneer là phần còn lại của một mảng kiến tạo đại dương đã bị “hút chìm” vào mảng Bắc Mỹ khoảng 30 triệu năm trước, nhưng hiện đang di chuyển song song với mảng Thái Bình Dương thay vì tiếp tục trượt xuống.

Cơ chế hút chìm và vị trí của mảnh Pioneer

Vỏ Trái Đất không phải là một lớp liền mạch mà bao gồm hàng chục mảng kiến tạo liên tục di chuyển. Khi một mảng bị hút chìm, nó có thể trượt xuống dưới các mảng còn lại và ẩn mình sâu trong lớp phủ. Pioneer được xác định đang nằm dưới đáy Thái Bình Dương, di chuyển về phía Tây Bắc cùng với mảng Thái Bình Dương, tạo ra một vùng tiếp xúc mới với mảng Bắc Mỹ.

Vỏ Trái Đất được tạo nên bởi rất nhiều mảng kiến tạo – Minh họa AI: Thu Anh

Ngã ba Mendocino – điểm giao nhau quan trọng

Đây là nơi ba hệ thống địa chấn gặp nhau: đứt gãy San Andreas nổi tiếng, vùng hút chìm Cascadia và mảng Pioneer. Sự giao thoa này làm tăng độ phức tạp của chuyển động địa chất và tiềm ẩn nguy cơ động đất mạnh.

Ảnh hưởng tiềm tàng đến hoạt động địa chấn

Ngay cả khi không có Pioneer, khu vực này đã có nguy cơ động đất cao do sự trượt song song của mảng Bắc Mỹ và Thái Bình Dương. Sự hiện diện của Pioneer làm tăng diện tích tiếp xúc và có khả năng tự tạo ra các chấn động. Giữa Pioneer và mảng Bắc Mỹ tồn tại một đứt gãy gần như nằm ngang, giống như lớp kem phủ trên một chiếc bánh nhiều tầng – một cấu trúc dễ gây ra các vụ động đất đột ngột.

Khả năng dự báo và ứng phó

Hiện vẫn chưa có ước tính chính xác về mức độ rủi ro trong tương lai, nhưng dữ liệu mới này cung cấp cho các nhà địa chất một nguồn thông tin quan trọng để tinh chỉnh mô hình dự báo động đất. Khi hiểu rõ hơn về vị trí và hành vi của Pioneer, chúng ta có thể cải thiện các hệ thống cảnh báo sớm và giảm thiểu thiệt hại.

Kết luận và triển vọng nghiên cứu

Phát hiện mảnh vỏ Trái Đất Pioneer bị kẹt không chỉ mở ra một chương mới trong nghiên cứu kiến tạo, mà còn nhắc nhở chúng ta về sự bất ổn tiềm ẩn dưới đáy đại dương. Các nhà khoa học sẽ tiếp tục theo dõi chuyển động của Pioneer và tích hợp dữ liệu này vào các mô hình dự báo địa chấn toàn cầu.

Bạn có muốn biết thêm về các nghiên cứu địa chấn mới nhất? Hãy theo dõi chúng tôi để không bỏ lỡ bất kỳ tin tức khoa học quan trọng nào.