Khám phá hương vị dẻo thơm của cơm lam Mường Động – Đặc sản OCOP 3 sao

bởi Linh 11 Tháng 1, 2026

11 Tháng 1, 2026 0 Lượt xem

Nội dung chính

Hương thơm quyến rũ và vị dẻo tan trong miệng của cơm lam Mường Động đã khiến du khách không thể rời mắt khỏi những ống gạo nướng vàng óng. Được sinh ra từ những chuyến đi rừng, tìm kiếm lương thực của người dân Mường Động, cơm lam không chỉ là món ăn mà còn là di sản văn hoá được bảo tồn và phát triển thành sản phẩm OCOP 3 sao.

Lịch sử và nguồn gốc của cơm lam

Trong thời xa xưa, người Mường Động thường phải dậy sớm, mang theo lưới, cuốc để đi vào rừng nương tìm kiếm thực phẩm. Khi phải nghỉ lại trong rừng, họ sáng tạo ra cách dùng ống tre, ống nứa làm “lò nướng di động”. Gạo được nhồi vào ống, nướng trên lửa than cho tới khi chín – tạo nên món “cơm lam” vừa tiện lợi, vừa thơm ngon.

Quy trình sản xuất truyền thống tại khu Mớ Đá, xã Kim Bôi

Tại khu Mớ Đá, gần 50 hộ gia đình duy trì nghề làm cơm lam và đã đưa sản phẩm lên thương hiệu OCOP 3 sao. Dưới đây là các bước chính:

Chọn ống hóp tươi: Ống có màu xanh đậm, chắc khỏe, tạo mùi thơm tự nhiên cho gạo.
Ngâm gạo nương trắng đục, sau đó nhồi khoảng 2/3 ống, để không gian cho hạt gạo nở.
Thêm một chút nước dừa vào để tăng độ ngậy và hương vị.
Đặt ống vào lò nướng, xoay đều tay, duy trì lửa vừa trong 40‑45 phút cho đến khi ống chuyển màu vàng cháy xém.
Rút ống ra, để cơm nguội nhẹ rồi bảo quản hoặc bán.

Hình ảnh quy trình và sản phẩm

Người làm cơm lam chọn ống hóp tươi xanh đậm — *Người làm cơm lam lựa chọn những ống hóp tươi, màu xanh đậm để tạo hương thơm đặc trưng, tự nhiên và ngọt thơm.*

Hạt gạo nương trắng đục, dài và thơm — *Hạt gạo nương có màu trắng đục, hạt dài và hương thơm đặc trưng.*

Nhồi gạo vào ống hóp — *Sau khi ngâm, cơm lam được nhồi vào khoảng 2/3 ống hóp, chừa lại khoảng trống để gạo nở sau khi chín.*

Thêm nước dừa vào gạo — *Cho nước dừa vào cơm lam để tạo hương vị thơm ngon giúp cơm nếp chín mềm dẻo.*

Xoay ống trên lửa vừa — *Người phụ nữ Mường khéo léo xoay đều tay, canh lửa vừa để cơm chín đều từ trong ra ngoài, không sống lõi cũng không cháy khét.*

Ống cơm lam xếp thành hàng trong lò — *Những ống cơm lam được xếp thẳng hàng, ngay ngắn trong lò nướng.*

Cơm lam chín vàng, thơm nức — *Thời gian nướng kéo dài 40‑45 phút, khi ống chuyển màu vàng cháy xém, mùi thơm nức và bốc hơi nước là cơm đã chín đều, dẻo ngon.*

Thị trường và giá trị kinh tế

Hiện nay, mỗi ống cơm lam được bán từ 7.000‑10.000 VNĐ, tùy theo số lượng đặt mua. Với hơn 10.000 ống xuất bán mỗi tháng, thu nhập của người lao động trong ngành đạt 10‑12 triệu đồng/tháng, góp phần nâng cao đời sống của hàng chục gia đình.

Cơm lam Mường Động đã trở thành một trong những đặc sản được du khách yêu thích tại khu du lịch suối khoáng Kim Bôi, đồng thời được bày bán tại các cửa hàng địa phương và nhà hàng du lịch.

Lời kết

Những năm qua, nhờ việc bảo tồn kỹ thuật truyền thống và áp dụng tiêu chuẩn OCOP, cơm lam không chỉ giữ nguyên hương vị cổ truyền mà còn mở rộng thị trường tiêu thụ, tạo ra giá trị kinh tế bền vững cho cộng đồng.

Bạn đã từng thưởng thức cơm lam chưa? Hãy chia sẻ cảm nhận của mình và khám phá thêm các món đặc sản vùng miền Việt Nam!

Đức Anh